Project Based Learning, Η μέθοδος Project





ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ PROJECT

Σύμφωνα με τον STRUCK έχουν οριστεί οι παρακάτω σκοποί για το μάθημα με τη μέ­θοδο Project Οι μαθητές θα πρέπει:
  • να προσδιορίσουν τις κλίσεις και τα ενδιαφέροντά τους για τα αντίστοιχα θέματα
  • από τις παρορμήσεις τους και ανάλογα τις ικανότητες τους να θέσουν στόχους
  • να αναπτύσσουν τρόπους για την πραγματοποίηση των στόχων τους και να πραγμα­τοποιούν μόνοι τους τις απαραίτητες εργασίες τους
  • να ξεδιπλώσουν τις ικανότητες τους και να τις δοκιμάσουν ώστε με τις επιτυχίες τους να γνωρίσουν τα όριά τους.
  • να μάθουν την αναγκαιότητα της συμμετοχής στην εργασία και να αποκτήσουν την εμπειρία ,ότι είναι απαραίτητη για την επίλυση συγκεκριμένων εργασιών και να προσφέρουν τις ικανότητές τους στην ομάδα και να εκτιμούν τις ικανότητες των άλ­λων της ομάδας.
  • να διατυπώνουν τους σκοπούς τους στις συζητήσεις
  • να μάθουν να βρίσκουν τρόπους να λύνουν τις εντάσεις και τις διαμάχες που παρουσιάζονται.
  • να μάθουν μόνοι τους να βρίσκουν ,να μαζεύουν, να οργανώνουν, να αξιοποιούν τις πληροφορίες και να τις αξιολογούν κριτικά .
  • να θέτουν στη διάθεση των άλλων τα αποτελέσματα της εργασίας τους και να τα κά­νουν κατανοητά.

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ PROJECT
Για να είναι ένα Projectπετυχημένο, θα πρέπει οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές να προσέξουν τα πέντε (5) βασικά κριτήρια ενός Project.
1. Προσανατολισμός δράσης και αποτελέσματος
Αυτό το κριτήριο εξασφαλίζει, ότι η δράση κατέχει τα πρωτεία στην ανακάλυψη της γνώσης . Έτσι δεν είναι απλώς μια δραστηριότητα, αλλά η βάση της μάθησης είναι η εργασία στην πράξη και οι εμπειρίες, οι εντυπώσεις και οι γνώσεις που αποκτούνται από αυτήν.
Σκοπός είναι η παραγωγή ενός προϊόντος, το οποίο είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας σκέπης και δράσης, θεωρίας και πράξης.
2. Πολυσυμμετοχική δραστηριότητα
Ένα Projectαπαιτεί όχι μόνο τη συνεργασία πολλών δασκάλων μαζί αλλά και εξωσχο­λικών ομάδων, όπως γονείς, εκπροσώπων παραγωγικών τάξεων, ομάδων κ.ά. Η συμμετοχή αυτών των ομάδων και η προσφορά τους θεωρείται απαραίτητη, επειδή οι μαθητές έρχονται σε επαφή με την πραγματικότητα και βοηθούν με τις γνώσεις τους στη λύση πολύπλο­κων προβλημάτων.
3. Προσανατολισμός προς τους μαθητές
Η απαίτηση αυτού του κριτηρίου για προσανατολισμό προς τους μαθητές οδηγεί συχνά στην παρεξήγηση ,ότι τα θέματα και οι προτάσεις σε ένα Projectπρέπει αποκλειστικά να είναι πρω­τοβουλία των μαθητών. Αυτό όμως συμβαίνει σε πολύ λίγες περιπτώσεις.
Έτσι οι μαθητές τις πιο πολλές φορές αποφασίζουν για τις εργασίες ενός projectεπειδή έχουν ενθουσιαστεί ή παρακινηθεί από τους δασκάλους τους.
Επίσης στα πλαίσια του Project η επιτυχία του εξαρτάται από τη συνέπεια και δραστη­ριότητα του δασκάλου. Η εργασία του, η οποία είναι εκτός της προετοιμασίας, του σχεδιασμού και πραγματοποίησης του κυρίου μαθήματος, δεν μπορεί να θεωρηθεί μικρότερης σημασίας.
Αλλά ο ρόλος του καθορίζεται διαφορετικά.
Δεν είναι οπωσδήποτε αυτός που αναθέτει τις εργασίες, υποδεικνύει την πορεία και την διαδικασία μάθησης και από «καθέθρας» κατευθύνει και ρυθμίζει τα πάντα.
Αλλά είναι συνεργάτης μιας ομάδας εργασίας, στην οποία συμμετέχει στη σχεδίαση, στη σκέψη, δίνει θάρρος και με τις συμβουλές, τις ιδέες, και τις γνώσεις του συμβάλλει στην α­νακάλυψη των πιθανών λύσεων.
4. Σχέση του project με τα βιώματα των μαθητών και την κοινωνία
Ο σκοπός ενός Projectμένει ανολοκλήρωτος ,αν δεν λάβει υπόψιν του τη σχέση των βιωμάτων των μαθητών, της κατάστασης της τάξης, με την κοινωνία.
Προβλήματα της κοινωνίας θα πρέπει να αποτελέσουν θέματα ενός Project, ώστε μετέ­πειτα να ανακοινωθούν τα αποτελέσματά του (με κείμενα, εκθέσεις, θεατρικές παραστάσεις) ή να παραχθεί ένα προϊόν που θα είναι χρήσιμο για την κοινωνία.
Με αυτό το κριτήριο, η επιλογή του θέματος θα πρέπει να προσανατολίζεται περισσότε­ρο στα κοινωνικά θέματα. Το σχολείο πρέπει να είναι ανοικτό στην ζωή, στην κοινωνία και την εργασία ή με τις ενέργειές του να εμπλέκεται με την κοινωνική πραγματικότητα.
5.Οργάνωση της διαδικασίας μάθησης με βάση τη συνεργασία
Με αυτό το αίτημα, δεν σημαίνει ότι οι μαθητές μπορούν να οργανώσουν ένα Project από τη σχεδίαση και την πραγματοποίηση ενός θέματος μέχρι την αξιολόγηση της διαδικασίας μάθησης, χωρίς τον επηρεασμό του δασκάλου. Αυτό απαιτεί τη συνεργασία μαθητών και δασκά­λου.
Αυτή η απαίτηση έχει κάποιο νόημα όταν υπενθυμίζεται στον δάσκαλο ότι ένα Project ε­πιτυγχάνει το σκοπό του, όταν οι μαθητές επιτρέπεται να σχεδιάζουν μαζί και τους παρέχονται οι δυνατότητες για δημιουργία και αυτενέργεια.
Η αυτο-οργάνωση και η συμμετοχή των μαθητών στη διαδικασία της μάθησης δεν μπο­ρεί απλά να υπάρξει από μόνη της. Θα πρέπει ο δάσκαλος να φροντίσει να βρει τρόπους να εισά­γει τους μαθητές του στην έννοια της συνεργασίας με μικρά αλλά σταθερά βήματα. Η από κοι­νού οργάνωση της διαδικασίας μάθησης απαιτεί για τον καθένα μαθητή ξεχωριστά, να συμμετέ­χει στη σχεδίαση του μαθήματος και να αποκτήσει επαρκώς τις τεχνικές ομαδικής μάθησης.

Η ΒΑΣΙΚΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ PROJECTΣχηματική πορεία ενός Project
project.JPG



1. Η φάση του προβληματισμού
Περιλαμβάνει όλες εκείνες τις διαδικασίες για τον εντοπισμό και τη διερεύνηση του θέματος. Γίνονται πολλές συζητήσεις και τοποθετήσεις πάνω σε διάφορα θέματα για να μπορέσει η ομάδα να εντοπίσει και να απομονώσει το πρόβλημα.
Ο ρόλος του δασκάλου στην φάση αυτή είναι συμβουλευτικός και βοηθητικός. Βοηθάει τους μαθητές σας δυσκολίες, κάνει προτάσεις και δημιουργεί ένα περιβάλλον πλούσιο σε ερεθίσματα που να ανταποκρίνεται όμως στα ενδιαφέροντα και τους προβληματισμούς τους.
Τη φάση του προβληματισμού ο KarlFreyτη χωρίζει σε δύο μέρη, που τις θεωρεί σαν δυο ξεχωριστές φάσεις:
α) Στην φάση εξαγωγής μιας πρότασης μετά από κάποια πρωτοβουλία
β) στην ανταλλαγή απόψεων σχετικά με την πρωτοβουλία
2. Η φάση του προγραμματισμού

Στη φάση αυτή το κάθε πρόβλημα μπαίνει στη διαδικασία της διερεύνησης για να γίνει η κατανομή των εργασιών. Η ομάδα θα αποφασίσει με τι θα ασχοληθεί, τι θα κατασκευάσει ενδεχόμενα, ποιες υποχρεώσεις θα αναλάβει ο καθένας, μόνος ή σε ομάδα, σε ποιες πηγές θα ανατρέξουν, από ποιους ειδικούς θα ζητήσουν βοήθεια και τέλος ποιες επισκέψεις θα οργανώσουν.
Όλα αυτά καταγράφονται και παίρνονται οι σχετικές αποφάσεις. Ορίζεται έτσι ένα πρόγραμμα εργασίας. Αυτό είναι δεσμευτικό για όλους, γιατί βγήκε μέσα από διεξοδική συζήτηση και προσπάθεια όλων των μελών. Οι συμμετέχοντες το αποδέχονται συνειδητά και δραστηριοποιούνται μέσα σε κλίμα εσωτερικής για την επιτυχία του στόχου που θέσανε. Πρόκειται για μια ψυχική στράτευση στην υπηρεσία των ατομικών και κοινωνικών αναγκών. Και όπως λέει ο Kilpatrick «ενέργειες που καθοδηγούνται από ένα στόχο και γίνονται με όλη την καρδιά έχουν μεγάλη επιτυχία και αποτελεσματικότητα».
3. Η φάση της διεξαγωγής των δραστηριοτήτων
Στη φάση αυτή εφαρμόζεται το πρόγραμμα που έχει καταστρωθεί για δράση. Διεξάγεται η έρευνα του θέματος, συγκεντρώνονται όλες οι πληροφορίες, αξιολογούνται και κρίνονται με βάση τις αρχικές υποθέσεις.
Ο R.Roeseler χωρίζει τη φάση αυτή σε τρία μικρότερα στάδια
α) Το στάδιο της συλλογής πληροφοριών
Περιλαμβάνει τις αναζητήσεις, συνεντεύξεις, επισκέψεις για τη συγκέντρωση του απαραίτητου υλικού.
β) Το στάδιο της αξιολόγησης των πληροφοριών
Περιλαμβάνει τις ταξινομήσεις και κατηγοριοποιήσεις των σύνθετων εκείνων στοιχείων, που κάνουν την προσπάθεια δύσκολη.
γ) Το στάδιο της εφαρμογής των πληροφοριών
Οι μαθητές εκτιμούν την αξία των γνώσεων σε σχέση με τον επιδιωκόμενο στόχο. Γίνεται επιβεβαίωση ή διάψευση των υποθέσεων, μετά από έλεγχο και κριτική.
Ο δάσκαλος κινείται ανάμεσα στις ομάδες εργασίας και προσπαθεί να δώσει οδηγίες, να βοηθήσει, να συνεργαστεί, ώστε να αποφεύγονται σοβαρά λάθη ,που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε απογοήτευση ή έλλειψη ενδιαφέροντος.
Όταν είναι απαραίτητο μπορεί να διακόπτεται η διαδικασία για να γίνονται διαλείμματα ενημέρωσης σχετικά με την πορεία της εργασίας. Ακόμη αν παραστεί ανάγκη μπορεί να γίνουν και διαλείμματα ανατροφοδότησης για να καλυφθούν ορισμένες δυσκολίες, διαφωνίες και παραλείψεις στην εκτέλεση του προγράμματος Δεν αποκλείεται τέλος η εναλλαγή πνευματικών και χειρονακτικών δραστηριοτήτων.
4. Η φάση της αξιολόγησης
Στη φάση αυτή η ομάδα καλείται να εκτιμήσει την αξία των αποτελεσμάτων της δουλειάς της, να εξετάσει αν οι στόχοι πραγματοποιήθηκαν και αν έφτασε στο ζητούμενη) αποτέλεσμα.
Σε περίπτωση που διαπιστωθεί αποτυχία ως προς τους στόχους που τέθηκαν, αναζητούνται τα αίτια της αποτυχίας και τα λάθη των μελών των ομάδων. Έτσι στο μέλλον θα αποφευχθούν παρόμοια λάθη και παραλείψεις.